അമേരിക്കയിൽ പാണ്ട ഡിപ്ലോമസിയുമായി ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്

ശാരിക

മനാമ: ഒരു ദശാബ്ദത്തിന് ശേഷം നടത്തുന്ന തന്റെ ആദ്യ ഔദ്യോഗിക യു.എസ് സന്ദർശനത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ രണ്ട് ഭീമൻ പാണ്ടകളെ അറ്റ്‌ലാന്റ മൃഗശാലയ്ക്ക് നൽകുമെന്ന് ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ബെയ്ജിങ്ങിന്റെ ദീർഘകാല നയതന്ത്ര തന്ത്രമായ 'പാണ്ട നയതന്ത്രത്തിന്റെ' ശക്തമായ തിരിച്ചുവരവിനെയാണ് ഈ നീക്കം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ചെങ്ഡു ഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് 'പിങ് പിങ്', 'ഫു ഷുവാങ്' എന്നീ രണ്ട് പാണ്ടകളെ ഉടൻ തന്നെ ജോർജിയയിലെ അറ്റ്‌ലാന്റ മൃഗശാലയിലേക്ക് അയക്കും. 2024 നവംബറിൽ അറ്റ്‌ലാന്റ മൃഗശാലയിലുണ്ടായിരുന്ന നാല് പാണ്ടകൾ കരാർ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കി ചൈനയിലേക്ക് മടങ്ങിയതിന് ശേഷം ആദ്യമായാണ് ഒരു പുതിയ ജോഡി യു.എസിലേക്ക് എത്തുന്നത്.

മറ്റ് രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ഭീമൻ പാണ്ടകളെ നയതന്ത്ര സമ്മാനങ്ങളായോ സൗഹൃദത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളായോ നൽകുന്ന ചൈനയുടെ രീതിയാണ് 'പാണ്ട നയതന്ത്രം' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള പാരമ്പര്യമാണെങ്കിലും 1949-ൽ പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈന രൂപീകൃതമായ ശേഷമാണ് ഇത് കൂടുതൽ സജീവമായത്. 1941 മുതൽ 1982 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ, ഉത്തരകൊറിയ തുടങ്ങിയ തന്ത്രപ്രധാന രാഷ്ട്രീയ സഖ്യകക്ഷികൾക്കാണ് ചൈന പാണ്ടകളെ സമ്മാനിച്ചിരുന്നത്.

എന്നാൽ, ഈ നയതന്ത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായക വഴിത്തിരിവുണ്ടായത് 1972-ലാണ്. മുൻ യു.എസ് പ്രസിഡന്റ് റിച്ചാർഡ് നിക്സന്റെ ചരിത്രപരമായ ബെയ്ജിങ് സന്ദർശനത്തെത്തുടർന്ന് ചൈനീസ് പ്രധാനമന്ത്രി ഷൗ എൻലായ് അമേരിക്കയ്ക്ക് 'ലിങ്-ലിങ്', 'സിങ്-സിങ്' എന്നീ രണ്ട് പാണ്ടകളെ സമ്മാനമായി നൽകി. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധം ഊഷ്മളമാകുന്നതിന്റെ ആഗോള പ്രതീകമായി ഈ സംഭവം മാറി.

1980-കളിൽ പാണ്ടകളെ സൗജന്യമായി അല്ലെങ്കിൽ സ്ഥിരമായി സമ്മാനം നൽകുന്ന രീതി ചൈന അവസാനിപ്പിച്ചു. അതിനുപകരം, വിദേശ മൃഗശാലകൾക്ക് നിശ്ചിത വാടക ഈടാക്കി നിശ്ചിത വർഷങ്ങളിലേക്ക് വായ്പയായി നൽകുന്ന രീതി നിലവിൽ വന്നു. ഈ കരാറുകൾ പ്രകാരം പാണ്ടകളുടെയും വിദേശത്തുവെച്ച് അവയ്ക്കുണ്ടാകുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങളുടെയും പൂർണ്ണ ഉടമസ്ഥാവകാശം ചൈനയ്ക്കായിരിക്കും. വന്യജീവി സംരക്ഷണം, ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണം, പ്രജനനം എന്നിവ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഇത്തരം കരാറുകൾ ഒപ്പുവെക്കുന്നത്. വിദേശത്ത് ജനിക്കുന്ന പാണ്ടക്കുട്ടികളെ നിശ്ചിത പ്രായമെത്തുമ്പോൾ ചൈനയിലേക്ക് തിരിച്ചയക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ചൈനയിൽ മാത്രം കണ്ടുവരുന്ന തദ്ദേശീയ ജീവികളായ ഭീമൻ പാണ്ടകൾ, രാജ്യത്തിന്റെ പാരമ്പര്യവുമായും ദേശീയ സ്വത്വവുമായും ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഭീഷണിയല്ലാത്തതും ആകർഷകവുമായ രൂപഭാവം കാരണം ലോകമെമ്പാടും വൻ ജനപ്രീതി നേടാൻ ഇവയ്ക്ക് സാധിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, 'സോഫ്റ്റ് പവർ' ഉപയോഗിച്ച് മറ്റ് രാജ്യങ്ങളുമായി സൽപ്പേര് വളർത്താനും വ്യാപാര-രാഷ്ട്രീയ സഹകരണങ്ങൾ സുഗമമാക്കാനും ചൈന പാണ്ടകളെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.

രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ സുദൃഢമാകുന്ന ഘട്ടങ്ങളിലാണ് സാധാരണയായി പാണ്ട കരാറുകൾ ഒപ്പുവെക്കപ്പെടുന്നത്. നേരെമറിച്ച്, രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങളോ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളോ രൂക്ഷമാകുമ്പോൾ പാണ്ടകളെ തിരികെ വിളിക്കുകയോ കരാറുകൾ പുതുക്കാതിരിക്കുകയോ ചെയ്യാറുണ്ട്. 2023-24 കാലഘട്ടത്തിൽ യു.എസ്-ചൈന ബന്ധത്തിൽ വിള്ളലുകളുണ്ടായപ്പോൾ അമേരിക്കൻ മൃഗശാലകളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി പാണ്ടകൾ ചൈനയിലേക്ക് മടങ്ങിയത് വലിയ അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ നേടിയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ പുതിയ പാണ്ടകളെ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ യു.എസുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ പുതിയൊരു അധ്യായം കുറിക്കാനാണ് ചൈന ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.