ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലും യൂറേനിയം ശേഖരത്തിലും തർക്കം; അമേരിക്ക-ഇറാൻ ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടു

പ്രദീപ് പുറവങ്കര I അന്തർദേശീയം

ഇസ്ലാമാബാദ്: ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണവും യൂറേനിയം ശേഖരവും സംബന്ധിച്ച കടുത്ത ഭിന്നതയെത്തുടർന്ന് അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ പാകിസ്ഥാനിൽ നടന്ന നിർണ്ണായക ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടു. രണ്ട് പ്രധാന വിഷയങ്ങളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ സമവായത്തിലെത്താൻ സാധിച്ചില്ലെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഇതോടെ 21 മണിക്കൂർ നീണ്ട ചർച്ചകൾക്കൊടുവിൽ യുഎസ് പ്രതിനിധി സംഘം മടങ്ങി. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്മേൽ തങ്ങൾക്ക് പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം വേണമെന്ന ഇറാന്റെ ആവശ്യവും, സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യൂറേനിയം ശേഖരം ഉപേക്ഷിക്കില്ലെന്ന നിലപാടുമാണ് ചർച്ചകൾ വഴിമുട്ടാൻ പ്രധാന കാരണമായതെന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.

അമേരിക്ക മുന്നോട്ടുവെച്ച കർശന നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കാൻ ഇറാൻ വിസമ്മതിച്ചതായി യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ് വ്യക്തമാക്കി. ആണവായുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കില്ലെന്ന കാര്യത്തിൽ കൃത്യമായ ഉറപ്പ് നൽകാൻ ഇറാൻ തയ്യാറാകാത്തതിനെ അദ്ദേഹം വിമർശിച്ചു. ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടത് അമേരിക്കയെക്കാൾ വലിയ തിരിച്ചടിയാവുക ഇറാന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കായിരിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ചർച്ചയ്ക്കിടെ ആറ് തവണ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപുമായി സംസാരിച്ചിരുന്നതായും അമേരിക്കയുടെ ചുവന്ന വരകൾ (Red Lines) എന്താണെന്ന് ഇറാനെ വ്യക്തമായി ബോധ്യപ്പെടുത്തിയതായും വാൻസ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

ചർച്ചയിലുടനീളം അമേരിക്കൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ, പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി പീറ്റ് ഹെഗ്‌സെത്ത് എന്നിവരുമായി യുഎസ് സംഘം നിരന്തരം ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. ഒരു അന്തിമ ധാരണയിൽ എത്താൻ സാധിച്ചില്ലെങ്കിലും അമേരിക്കയുടെ ഏറ്റവും മികച്ചതും അവസാനത്തേതുമായ നിർദ്ദേശം ഇറാന് കൈമാറിയിട്ടുണ്ടെന്നും വാൻസ് അറിയിച്ചു. ഇത് സ്വീകരിക്കണോ വേണ്ടയോ എന്ന് തീരുമാനിക്കേണ്ടത് ഇറാനാണെന്നും, ഇതിലും വലിയൊരു വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്ക് അമേരിക്ക തയ്യാറല്ലെന്നുമാണ് വാഷിംഗ്ടണിന്റെ നിലപാട്. ഇതോടെ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കാനുള്ള നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ വീണ്ടും പ്രതിസന്ധിയിലായിരിക്കുകയാണ്.